Spanning opbouwen met beperkte tijd: een tikkende klok in je boek over verhaal schrijven beginnen

Spanning opbouwen met beperkte tijd: een tikkende klok

Spelen met schaarste is niet alleen een bekende techniek uit marketing (denk aan de 7 principes van Cialdini) om producten te verkopen, maar werkt ook bij het schrijven van een boek of verhaal. Wanneer er iets binnen een bepaalde tijdspanne moet gebeuren, leidt dat tot spanning. Ken je van die tekenfilms waarin personages vallen? Er is alleen de tijd van de val om de situatie te redden, en dat creëert spanning.

Tikkende klok

In mijn debuutroman maakte ik een ‘afteller’ in het verhaal van opa Pieter. De dokter geeft hem een jaar om te leven. De hoofdstuktitels tellen af naar zijn dood.

Je hebt ook boeken die slechts in een dag of enkele minuten afspelen. Dit zijn grote spanningsbogen die een heel boek duren, maar vaak komen ze ook voor in een kleinere variant. Bijvoorbeeld in een scène. In het Engels heet deze narratieve techniek overigens: een tikkende klok (‘ticking clock’).

Regelmatig zie je in het derde deel van een film of verhaal dat er een ‘tikkende klok’ wordt geïntroduceerd. Er is dan vaak al een ultimatum dat gehaald moet worden of iets dat ontzettend fout kan gaan, en dan komt de tijdsdruk er nog bij. In een tekenfilm kan dat letterlijk een bom zijn met getallen die aftellen, maar het kan ook subtieler. Misschien moet een personage iets binnen een bepaalde tijd oplossen, een object vinden, een conflict goedmaken met iemand, of noem maar op.

Als je deze techniek eenmaal kent, ga je hem overal terugzien, let maar op!

Een ander voorbeeld van een narratieve techniek voor spanning is de cliffhanger.