een goed personage maken voor je boek of verhaal schrijven

Hoe schrijf je een goed personage voor je boek of verhaal?

Personages. Als schrijver worden het je metgezellen tijdens je schrijven. Iedere schrijver gaat anders te werk. Hierbij mijn tips voor jouw personage.

Waar begin je als je een personage schrijft? Drie stappen.

  1. Werk van buiten naar binnen: De buitenkant heb je zo uitgeplozen: schrijf de uiterlijke kenmerken van je personage op. Denk aan: haarkleur, lengte, ogen, leeftijd, geslacht. Bedenk ook een goede naam, maar maak je er vooral niet te druk om. Dit soort zaken kun je gemakkelijk aanpassen.
  2. Persoonlijkheid: de persoonlijkheid van je personage is een grotere kluif. Elke handeling, elke gedachte, elke uitspraak die je personage doet móet in lijn zijn met je personage.

    In mijn debuut ‘Niemand zoals hij‘ schreef ik vanuit het ik-perspectief van een opa van zeventig jaar, en iemand van in de twintig. Hun taalgebruik en blik op de wereld verschilt énorm. Ik had voor beiden een eigen ‘vocabulairelijst’ met woorden die zij gebruikten en zinsopbouwen die zij zouden maken. Ook was opa soms best conservatief in zijn denken.
  3. Specifiek gedrag: mensen gedragen zich naar hoe ze dat geleerd hebben. Als kind en in hun latere leven. Denk na over het gedrag van je personage en waar het vandaan komt. Eventueel kun je dit toelichten in een flashback. Opa Pieter in mijn debuut had een teldwang, waarmee hij het gevoel had de wereld onder controle te houden. Dit kwam voort uit zijn oncontroleerbare jeugd. Dit soort sterke gedragingen mét uitleg geven de lezer een inkijkje in het cognitief functioneren van jouw personage, en wellicht in haar of zijn een copingsmechanisme.

Spanningsboog van je personage

  • In een personage zit ook een spanningsboog: de groei van het personage, een paar voorbeelden:
    • Een doel of grote droom hebben: in een plotlijn zoals The Hero’s Journey wil de hoofdpersonage vaak de slechterik verslaan of de beste tovenaar worden of de ring vinden.
    • Iets niet kunnen: vaak is er iets wat een personage aan het begin van het verhaal niet kan, en aan het einde wel. Begin eens op te letten op films en televisieseries hoe ze dat doen. Vooral tv-series zijn meester in binnen een aflevering zo’n spanningsboog van niet-kunnen oplossen. Je kan denken aan: The Lion King kan Simba in het begin niet brullen, later als hij groot is wel).
    • Van goed naar slecht (of andersom): sommige personages veranderen van goed naar slecht zoals Walter White in Breaking Bad van leraar naar drugsdealer gaat. Of de ‘slechterik’-films zoals Cruella en The Joker, waarin een goed personage in een bad guy verandert.
    • Van ongelukkig naar gelukkig: denk aan The Grinch of A man called Ove.
    • Je lezer een personage verkeerd laten inschatten: je kunt je lezer op het verkeerde been zetten over personages. Een personage dat geïntroduceerd wordt en heel kwaad reageert op je hoofdpersonage, kan best weleens een slechte dag hebben en uiteindelijk niet de slechterik zijn in het verhaal, maar de held.

Overige tips:

  • Geef je personages een eigen vocabulaire
  • Leef je in in je personage en doe (vánuit je personage) deze persoonlijkheidstest. Het zal je leren over: of je personage intro- of extravert is, wat sterke eigenschappen zijn, wat voor carrière erbij past en hoe je personage handelt in de liefde of in vriendschappen.
  • Geef de personages iets wat je wilt onderzoeken. Dat kan een karaktertrek van jezelf zijn, een slechte gewoonte of gewoon een sport of hobby waarin je personage geïnteresseerd is. Zo kun je jezelf blijven motiveren om dit uit te zoeken en uit te werken.
  • Let op dat de namen van verschillende personages niet op elkaar lijken. Als je een boek schrijft over Lotje, Liesje en Luusje wordt dat lastig voor de lezer.

Personage management in Mastersheet ✨

personage karakter invulsheet software invullen lijst tools

Mijn personages creëer en manage ik in mijn mastersheet ✨. Dit is een tool die me ontzettend geholpen heeft alle info voor mijn boek bij elkaar te houden, te organiseren en te ontwikkelen


mastersheet tool software plot personage proeflezers