Simpelgezegd is de plot: een karakter + een doel + een conflict.

Een boek schrijven: de plot

Wat is de plot? De plot is een verhaallijn. Een simpele weergave van de plot is: karakter + doel + conflict = plot. Je karakter (bijvoorbeeld Simba) wil koning worden (doel), maar in de weg staat zijn oom Scar (conflict) en dat is je plot. In dit blog bespreek ik de grafische vorm van verhalen én de meest bekende plotten.

Plot: de grafische vorm van verhalen

Je zou verhalen grafisch weer kunnen geven zoals de lijn van een grafiek. Kijk het komische filmpje hieronder om te leren over Kurt Vonneguts fantastische idee hierover. Het meest zou volgens hem te halen zijn met een Assepoester-verhaallijn: iedere keer dat iemand dat verhaal opschrijft, wordt er weer een miljoen verdient.

De Assepoester-verhaallijn begint laag in de x-as. Een meisje is ongelukkig, héél ongelukkig. Haar moeder is dood, haar vader is hertrouwd met een verschrikkelijke stiefmoeder. Ze mag niet naar het feest, maar daardoor laat ze zich niet uit het veld slaan. Maar dan krijgt ze schoenen, een jurk en een rit naar het feest van de fee: de lijn op de x-as gaat omhoog. Ze gaat naar het feest, danst met de prins en het gaat allemaal goed, tót er weer een dieptepunt komt, want ze moet om 12.00 naar huis. Maar ze wordt nooit zo ongelukkig als ze was, want ze was op het bal, hoe het verhaal afloopt zie je in de video hieronder.

Wat kun je hiermee als schrijver? Nou, dit kan een methode zijn om je verhaal te plotten. Je tekent je verhaallijn en plakt bijvoorbeeld post-its op met hoofdstuknummers bij de grafiek. Zo zie je precies waar in je verhaal wat gebeurt – en moet gebeuren. Zo kan je gemakkelijk aan je muur zien hoe je verhaal in elkaar steekt.

Plot: bekende soorten verhaallijnen

  • De heldenreis of hero’s journey
    Hollywood heeft ons – in ieder geval mij – kapotgegooid met de heldenreis: De Matrix, Star Wars en ga zo maar door: allemaal terug te brengen op hetzelfde plot. Toch zit de heldenreis ook in mijn all-time fave Harry Potter en Narnia, en moet ik eraan toegeven dat het gewoon werkt. Het is heel leerzaam om te kijken of je jouw favoriete verhalen op de stappen uit het onderstaande plaatje kunt passen. Én natuurlijk hoe jouw eigen werk daarin past.
  • Van slecht naar goed
    Deze verhaallijn laat een arme hoofdrolspeler macht krijgen, rijkdom, verliefd worden op een partner en dan op 2/3 van het verhaal alles weer verliezen. Daarna wint de protagonist alles terug wat hij verloren heeft. Eind goed, al goed. Dit is de Assepoester-verhaallijn.
  • Tragedie
    De hoofdpersoon heeft een slechte karaktereigenschap waaraan hij of zij ten onder gaat. Dit laat de lezer nadenken over zijn of haar gedrag. Denk hierbij aan: Romeo en Juliet.
  • Wedergeboorte
    De hoofdpersoon moet zijn (slechte) gedrag aanpassen om te overleven en wordt daarna een beter mens. Denk aan A Christmas Carol.

Hoe vertel je je plot: chronologisch, niet-chronologisch of…?

  • Chronologisch: Mocht je een plot hebben uitgewerkt, dan kun je nog nadenken over de vorm van je verhaal. Begint je verhaal in 1999 en eindigt het in 2020, dan is het chronologisch.
  • Chronologisch met flashbacks: Speelt je verhaal zich alleen af in
  • Raamvertelling: je vertelt vanuit het heden met grote flashbacks naar het verleden. De flashbacks worden als het ware ‘omkadert’ door het raam.