Simpelgezegd is de plot: een karakter + een doel + een conflict.

Een boek schrijven: de plot

Wat is de plot? De plot is een verhaallijn. Een simpele weergave van de plot is: karakter + doel + conflict = plot. Je karakter (bijvoorbeeld Simba) wil koning worden (doel), maar in de weg staat zijn oom Scar (conflict) en dat is je plot.

De grafische vorm van een plot

Je zou verhalen grafisch weer kunnen geven zoals de lijn van een grafiek. Kijk het komische filmpje hieronder om te leren over Kurt Vonneguts fantastische idee hierover. Het meest zou volgens hem te halen zijn met een Assepoester-verhaallijn: iedere keer dat iemand dat verhaal opschrijft, wordt er weer een miljoen verdient.

De Assepoester-verhaallijn begint laag in de x-as. Een meisje is ongelukkig, héél ongelukkig. Haar moeder is dood, haar vader is hertrouwd met een verschrikkelijke stiefmoeder. Ze mag niet naar het feest, maar daardoor laat ze zich niet uit het veld slaan. Maar dan krijgt ze schoenen, een jurk en een rit naar het feest van de fee: de lijn op de x-as gaat omhoog. Ze gaat naar het feest, danst met de prins en het gaat allemaal goed, tót er weer een dieptepunt komt, want ze moet om 12.00 naar huis. Maar ze wordt nooit zo ongelukkig als ze was, want ze was op het bal, hoe het verhaal afloopt zie je in de video hieronder.

Wat kun je hiermee als schrijver? Nou, dit kan een methode zijn om je verhaal te plotten. Je tekent je verhaallijn en plakt bijvoorbeeld post-its op met hoofdstuknummers bij de grafiek. Zo zie je precies waar in je verhaal wat gebeurt – en moet gebeuren. Zo kan je gemakkelijk aan je muur zien hoe je verhaal in elkaar steekt.

Plot: bekende soorten verhaallijnen

  • De heldenreis of hero’s journey
    Hollywood heeft ons – in ieder geval mij – kapotgegooid met de heldenreis: De Matrix, Star Wars en ga zo maar door: allemaal terug te brengen op hetzelfde plot. Toch zit de heldenreis ook in mijn all-time fave Harry Potter en Narnia, en moet ik eraan toegeven dat het gewoon werkt. Het is heel leerzaam om te kijken of je jouw favoriete verhalen op de stappen uit het onderstaande plaatje kunt passen. Én natuurlijk hoe jouw eigen werk daarin past.
  • Van slecht naar goed
    Deze verhaallijn laat een arme hoofdrolspeler macht krijgen, rijkdom, verliefd worden op een partner en dan op 2/3 van het verhaal alles weer verliezen. Daarna wint de protagonist alles terug wat hij verloren heeft. Eind goed, al goed. Dit is de Assepoester-verhaallijn.
  • Tragedie
    De hoofdpersoon heeft een slechte karaktereigenschap waaraan hij of zij ten onder gaat. Dit laat de lezer nadenken over zijn of haar gedrag. Denk hierbij aan: Romeo en Juliet.
  • Wedergeboorte
    De hoofdpersoon moet zijn (slechte) gedrag aanpassen om te overleven en wordt daarna een beter mens. Denk aan A Christmas Carol.

Plot in film: de drie-actstructuur

Drie-actstructuur verdeelt een verhaal in drie delen. Het eerste deel is de setup waarin we de personages, de setting en het conflict leren kennen. In het tweede deel komt het hoofdpersonage vaak voor een reeks aan uitdagingen te staan. Wanneer deze worden doorstaan groeit het personage. Ten slotte wordt alles opgelost en afgesloten in het derde deel.

Dit is een manier waarop je je verhaal kunt opbouwen. Dit wordt veel gebruikt bij filmscenario’s.

Meer info over plot, de plotformule en een schrijftool om je plot te beheren 👇.


✔️ No-nonsense ebook voor beginnende schrijver.
✔️ Unieke kennis over schrijfgewoonte, leer je hersens optimaal gebruiken m.b.v. een Nobelprijswinnaar en andere theorieën.
✔️ Inclusief schrijftool Mastersheet ✨ voor o.a. plot-, proefpersoon- en personagemanagement.

137 pagina’s, 10 jaar schrijfervaring en wetenschappelijke kennis in één boek. NU: 50% lanceringskorting!

Je leert het belangrijkste om een boek te schrijven: een schrijfgewoonte opbouwen. Je denkt je plot uit en schept personages. Wanneer je herschrijft weet jij straks hoe je je hersenen optimaal gebruikt en welke werkwijze uitgeverijen hanteren. Met de schrijftool organiseer je alles: van to do’s tot proeflezers.

HANDBOEK + SCHRIJFTOOL✍️ Je boek schrijven & schrijver worden